Franse Louis XV Secrétaire en Pente in Vernis Martin, toegeschreven aan J.P. Latz

De secrétaire staat op elegante dubbelgebogen poten en heeft aan alle zijden gewelfde vlakken. De schuin oplopende klep kan worden geopend en dient als schrijfvlak. De binnenzijde is gefineerd met bloemmotieven in rozenhout. Het interieur heeft drie kleine laadjes en onderin een bergvak dat opent met een schuifpaneel (à coulisse).
De buitenzijde van de secrétaire is geheel gelakt; Een beschrijving van het object. De vlakken met landschappen zijn uitgevoerd in Japanse lak, de uni zwarte delen in ‘Vernis Martin’.
Het meubel is voorzien van verguld bronzen beschermlijsten langs de stijlen en rijk gedecoreerde verguld bronzen ornamenten en sabots.

Op alle zijvlakken zowel als op de bovenzijde en de klep zijn decoraties aangebracht van Orientaalse landschappen in Japanse lak.

Aan de bronzen ornamenten kan men de hand van Latz herkennen in een meubel, zelfs als het niet gestempeld is. Latz was, samen met Boulle en Cressent, de ébénist die de hoogste kwaliteit bronzen gebruikte. In 1749 werd op verzoek van het gilde van bronsgieters een huiszoeking gedaan in het atelier van Latz. Daarbij werden diverse bronzen ornamenten gevonden die duidelijk maakten dat Latz zijn eigen bronzen liet gieten en ciseleren voor zijn meubels en klokkenkasten. Het naar aanleiding van de doorzoeking opgemaakte proces-verbaal maakte melding van 2288 modellen en elementen van bronzen die Latz exclusief voor zichzelf hield.

Dit bureau heeft een aantal bronzen elementen die alléén bij Latz voorkomen, te weten:
De 4 ornamenten 2 aan 2 gemonteerd bovenop het bureau.
De ornamenten die aan de basis van de klep zijn gemonteerd en als ‘chute’ doorlopen op de stijl (zeldzaam)
Het ornament op het midden van de bovenzijde dat afloopt op de achterkant.

Door de typische compositie en de kwaliteit van de marqueterie aan de binnenzijde van het bureau en de exclusieve verguld bronzen ornamentering, kan deze secrétaire en pente toegeschreven worden aan Jean-Pierre Latz.

Jean-Pierre Latz (omstreeks 1691-4 augustus 1754)
Latz word geboren in de omgeving van Keulen en verhuist naar Parijs in 1719. Hij verwerft de Franse nationaliteit in 1736 en trouwt drie jaar daarna met de dochter van de succesvolle ondernemer La Coguette. Dit huwelijk levert hem een bruidsschat van 10.000 pond op en vele relaties binnen de hoge adel. Zo zijn de abdissen de Bourbon-Condé en Anne de Rohan getuige bij zijn huwelijk. In feite werd zo de weg geplaveid naar een vorstelijke clientèle. Latz verwerft het brevet “ébéniste priviligié du Roi“ in 1741, wat hem feitelijk de mogelijkheid geeft het vak van meubelmaker uit te oefenen zonder dat hij als “maître ébéniste” was geregistreerd. Hij vestigde zich in de faubourg Saint-Antoine. Latz overlijd in 1754, waarna zijn vrouw het atelier doorzet tot aan haar dood in 1756. In de loop van de jaren 1740 groeit zijn productie gestaag en belevert hij, al dan niet via marchands-merciers, een rijke clientèle, waaronder diverse vorstenhuizen, door geheel Europa; koning Frederic II van Pruissen, de koning van Polen en elector van Saxen August III, hertogin Louise-Elisabeth van Parma – de oudste dochter van Lodewijk XV – en feitelijk de gehele Franse koninklijke familie via Antoine Gaudecour, ébéniste van het “Garde-Meuble de la Couronne”. Het is zeer waarschijnlijk dat hij, ter ere van het huwelijk van de Dauphin met de infante d’Espagne, meubels leverde aan Versailles. Er is een commode bekend met bloemen marqueterie op een fond van rozenhout die – zeer uitzonderlijk – gestempeld is: IP LATZ en het merk W van het château de Versailles draagt geschilderd op het hout, dat zich momenteel in een Belgische collectie bevindt.

Bij zijn overlijden werd een inventarislijst opgemaakt waarop 170 klokkenkasten stonden vermeld, waaronder een régulateur de parquet bestemd voor de koning van Pruissen Friedrich II. In weerwil van het relatief beperkt aantal gestempelde meubels kan de geperfectioneerde rocaille stijl en de unieke  kwalitatief hoogstaande marqueterie en bronzen armaturen, zich meten met het niveau van Bernard II Van Risenburg (BVRB), waarbij wordt opgemerkt dat zijn originaliteit en variatie zelfs hoger moeten worden ingeschat. LATZ was ook de enige ébénist in het Louis XV tijdperk die een voornamelijk internationale en koninklijke clientèle had, mede dankzij de uitzonderlijke kwaliteit en originaliteit van zijn werk.

Literatuur:
Les Ebénistes français  de Louis XIV à la Révolution. Alexandre Pradère, Ed Chêne, 1989 pp. 152-161
Le mobilier français du XVIIIème siècle. Pierre Kjellberg, les éditions de l’amateur 2002, pp 526-536
Guillaume Janneau, Le Meuble léger en France, 1952, n. 114-116